Poszukujesz tłumacza ekspresowego z angielskiego i niemieckiego w Szczecinie? Genialne tłumaczenia!

Dawna architektura syryjska

Ogólnie biorąc dawna architektura syryjska jest bardzo odmienna od budowli bałkańskich i od sztuki bizantyńskiej w ścisłym tego słowa znaczeniu: odróżnia ją staranny układ ciosów w murach, prostota krycia budynków, obfitość i klasyczny charakter dekoracji rzeźbionej zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku. Mozaika używana jest jedynie do wykładania posadzek.

Odmienny obraz przedstawia Syria północno-wschodnia, a zwłaszcza Górna Mezopotamia, przede wszystkim terytorium zawarte w trójkącie Urfa (dawna Edessa), Diarbekir (dawna Amida) i Nisiba. Jesteśmy na terenie, na którym Azja Mniejsza styka się z Armenią: w tym rejonie szeroko stosowane w praktyce architektonicznej jest zasklepianie budowli. Tak więc bazyliki kryte drewnianym stropem zdarzają się rzadko (kościół Sw. Sergiusza w Rusafah, początek VI w.). Niestety, w miarę jak oddalamy się od Syrii, coraz trudniej ustalić chronologię budynków, zwłaszcza że wiele z nich zostało przebudowanych w okresie późniejszym. Wydaje się jednak, że poczynając od V w. pojawiły się nowe typy, zarówno pod względem planu, jak i konstrukcji. Niektóre z nich będziemy spotykali w bliższej lub dalszej przyszłości, inne zaś nie powtórzą się. Plan trójliścia pojawia się w martyrionie w Rusafah, który zresztą wewnątrz podzielony był na trzy podłużne nawy kryte stropem. Ale zwykły typ bazyliki jest bardzo odmienny. Często są to kościoły jedno- nawowe o sklepieniu kolebkowym, jak np. Mar Kyriakos w Arnas, w którym przypory wspierające ściany od wewnątrz tworzą wnęki, a te w przyszłości staną się bocznymi kaplicami. Taki układ odnajdziemy w XIII w. w gotyku katalońskim. Wejście do tych, budynków jest przeważnie od strony dłuższej elewacji południowej. Kościół Mar Jakub w Salah jest bazyliką o sklepieniu kolebkowym, ale oś kolebki jest prostopadła do osi kościoła: nawa główna zawarta jest między nawą boczną (spełniającą rolę przedsionka), sklepioną tak jak ona, i potrójną grupą: absyda -prothesis – diakonikon. Układu takiego nie spotkamy w przyszłości. Inne budowle kryte są kopułą. Mar Jakub w Nisibie (kwadrat kryty kopułą) jest jednym z najdawniejszych budynków chrześcijańskich o ustalonej dacie powstania (359). Kościół Adhra w Hakh (Tur Abdin) jest kryty wysoką kopułą, podparty z trzech stron trzema półkopułami: jest to jedna z przyszłych formuł architektury bizantyńskiej. Kościół na planie ośmiokąta w Weranszehir posiada cztery przybudówki skierowane na cztery strony świata, które nadają całości plan krzyża, podobnie jak w Kalat Seman. Ogólnie biorąc jesteśmy więc tu o wiele bliżej wymyślnych konstrukcji bizantyńskich niż w Syrii, jednakże pozostajemy od nich bardzo daleko pod względem dekoracji, która jest raczej architektoniczna i rzeźbiarska niż malarska, dzięki licznym echom antycznym, a zwłaszcza, podobnie jak w Syrii, dzięki wartości plastycznej zewnętrznej strony budowli.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.