Poszukujesz tłumacza ekspresowego z angielskiego i niemieckiego w Szczecinie? Genialne tłumaczenia!

Definicja terminu barok – dalszy opis

Teoria twierdząca, że istnieje styl barokowy, który nie wiąże się z żadną określoną epoką historyczną, ale powtarza się w różnych okresach, została rozwinięta zwłaszcza przez H. Wölfflina w Kunstgeschichtliche Grundbegriffe, Monachium, wyd. I, 1915, wyd. VIII, 1943, i E. D ’ O r s a Du Baroque (w jęz. hiszp.: tłum. franć., 1935). Dzieło Wölfflina nie zostało niestety przetłumaczone na język francuski (por. H. Lévy, Henri Wölfflin, sa théorie, ses prédécesseurs, 1936). Dla niego wszelkie formy artystyczne przedstawiają się jako dylematy, jako kategorie, pojęcia podstawowe, przeciwstawne sobie. Dzieło sztuki podpada pod taką kategorię lub kategorię jej przeciwną. Wölfflin bada przede wszystkim malarstwo: w każdym razie analiza jego nadaje się lepiej do malarstwa niż do architektury. Pięć antynomii Wölfflinowskich to: linearyzm – malarskość: płaszczyznowość – głębia: forma zamknięta – forma otwarta: wielość – jedność: jasność absolutna lub jasność względna. W ten sposób mamy dwie serie, z których każda zawiera pięć kategorii zarazem określających i przeciwstawiających sobie dwie sztuki – klasyczną i barokową. Klasyczna jest sztuka, w której przeważa 5 kategorii wiążących się wzajemnie ze sobą – linearyzm’, płaszczyznowość, forma zamknięta, wielość i jasność absolutna. Metodę odpowiednią zastosował sam Wölfflin yf Klassische Kunst (tłum. polskie pt. Sztuka klasyczna, Kraków 1931). Barokowa jest sztuka, w której przeważają elementy określone kategoriami malarskości, głębi, formy otwartej, jedności niepodzielnej, jasności względnej. Wölfflin oddziela sztukę całkowicie od tła historycznego i zaprzecza np., iżby miał istnieć jakikolwiek związek między barokiem a soborem trydenckim. Co prawda, później wprowadził on zmiany do swej teorii Kunstgeschichtliche Grundbegriffe. Eine Revision (w czasopiśmie Logos, t. 22, 2, Tubinga 1933).

Dla E. D’Orsa barok jest więcej niż stylem, jest stanem umysłowości, który pojawia się w pewnych epokach i u pewnych ludzi jednej epoki. Barok jest stałą wartością historyczną – „eonem“. Eon barokowy przeciwstawia się eonowi klasycznemu. Powstają więc dwie koncepcje życia i sztuki wyraźnie przeciwstawne. Analiza jest przeprowadzona w sposób mniej abstrakcyjny i mniej systematyczny jak u Wólfflina: formuły podane działają żywiej na naszą wyobraźnią. Styl klasyczny, styl powściągliwy i rozumowy jest stylem „form, które ciążą“, barok, będący na- wskroś muzyką i uczuciem, jest stylem „form, które się unoszą“. Przeciwstawienie baroku i klasycyzmu jest u niego przeciwstawieniem racjonalizmu statycznego i dynamicznego witalizmu. Bardzo liczne formy barokowe mają jeden wspólny mianownik: panteizm. Bardzo wnikliwie rozwija D’Ors historię typu barokowego w sztuce, występującego pod wieloma postaciami: jako sztuka aleksandryjska, rzymska, gotyk płomienisty, styl manuelin, sztuka kontrreformacji, romantyzm. Lista D’Orsa nie pozbawiona jest momentów mogących wywołać uśmiech: barok w XVII wieku jest zakwalifikowany do gatunku barochus tridentinus. W ten sposób wyraźnie utwierdza się istotna jedność między barokiem w XVII wieku a sztuką końca średniowiecza oraz między barokiem a romantyzmem: zgadza się to z definicjami romantyzmu E. Seillere’a (por. niżej).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.